Huidzweren bij vissen in het Belgisch deel van de Noordzee

Het voorkomen van huidzweren of zogenaamde ‘skin ulcers’ bij wilde vissen is geen nieuw fenomeen. Al sinds 1985 evalueert het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek (ILVO) tijdens tweejaarlijkse bemonsteringen externe visziekten en parasieten in de zuidelijke Noordzee, waaronder ook het voorkomen van huidzweren bij schar (Limanda limanda).

In het voorjaar 2011 werd een duidelijke stijging vastgesteld in de aanwezigheid van scharren met zweren met een recordaantal in het najaar van 2013. Bezorgde vissers meldden bovendien ook opvallende zweren en verwondingen op tong (Solea solea) en wijting (Merlangius merlangus), die slechts zelden waargenomen werden tijdens de ILVO monitoring bij deze soorten (Fig. 1). Verklaringen hiervoor zijn er tot op heden nog niet. Het is immers niet zo eenvoudig de oorzaak van een huidzweer te achterhalen. Deze zweren kunnen immers het gevolg zijn van infecties, fysische verwondingen of zelfs van stress door wijzigingen in de milieutoestand waardoor het afweersysteem minder goed werkt en de vissen gevoeliger worden voor het ontstaan van zweren.

Het voorkomen van zweren werd recent ook in verband gebracht met de pulsvisserij die in 2011 op gang kwam in onze contreien. Sommige vissers zijn immers van mening dat vissen met zweren opvallend vaak worden aangetroffen in regio’s waar voordien met een pulskor werd gevist.

Om duidelijkheid te scheppen in deze kwestie neemt de Universiteit Gent in samenwerking met het onderzoeksinstituut ILVO de impact van elektrische visserij onder de loep. In dit kader werden al blootstellingsproeven met elektrische pulsen uitgevoerd en werden bijkomende bemonsteringen in mei 2012 en april 2014 van wilde vissen met zweren voor microscopische weefselstudie uitgevoerd. Deze vissen werden specifiek gevangen aan de Belgische kust waar pulsvissers actief waren. Bijkomend wetenschappelijk onderzoek is nodig om alle mogelijke oorzaken voor de uitbraak van zweren vanaf 2011 op tafel te leggen en een licht te kunnen werpen op het eventuele aandeel van de pulsvisserij bij het induceren van dergelijke beschadigingen.